“Women on Top” zes jaar uitgesteld

Het goede nieuws:  er is een meerderheid om streefcijfers in te gaan invoeren rond topvrouwen: bedrijven moeten ernaar streven 30% van de top uit vrouwen laten bestaan. Het goede nieuws daarvan is dat er eindelijk wat beweging komt in de discussie, maar ja…. streefcijfers….

Als bedrijven niet voldoen aan de 30%norm dan ¨hebben ze wat uit te leggen¨. Tja, dan wil inderdaad CDA en VVD wel mee met de PvdA. Paul Kalma won eerder al de prinsjesdagaward voor zijn inzet voor emancipatie en inderdaad, hij heeft het op de agenda gekregen. Toch vind ik het erg jammer dat hij nu niet heeft doorgezet. Dit streefcijferakkoord bevriest de quotum-discussie tot 2016. Het zet Nederland dus op nog eens 6 jaar achterstand, want laten we wel wezen: een streefcijfer zal voor sommige bedrijven misschien wel wát helpen, maar in den brede leidt het tot veel uitleggen waarom het toch niet gelukt is.

Een quotum is wat er nodig is, of anders tenminste een verplichting of een enorme stok achter de deur: een dikke balk zou ik zeggen. En die dikke balk, ik heb er al vaker over geblogd, is niet ingewikkeld. Voer vooral die streefcijfers in en laat die uitleg maar zitten als bedrijven er niet aan voldoen. De volgende regel is simpeler en kost minder tijd aan vraag en antwoord met hen die niet voldoen aan de streefcijfers: de overheid doet geen zaken met bedrijven die niet aan de 30-70 norm voldoen (tenminste 30 procent bestaat uit vrouwen of mannen). In Spanje wordt zo met succes de positie van vrouwen snel verbetert. Spanje is alleen nog wel wat ambitieuzer want zij gaan voor de 60-40 regeling.

Een dergelijke regeling heeft twee voordelen. Het dwingt de bedrijven werk te maken van de diversiteit en bevordert dicversiteit. Immers om in 2016 uit te leggen dat er niet voldoende geschikte vrouwen hebben gesolliciteerd is niet moeilijk, maar als je klanten kwijtraakt heb je, door die stok  dikke balk achter de deur, een probleem. Daarnaast leg je met een 30-70 maatregel de nadruk op diversiteit. Nu is de regeling gericht op vrouwen aan de top, maar waar het om gaat is het belang van een gemixte samenstelling, het belang van de verschillende kwaliteiten van mannen en vrouwen.

KPN heeft dit weekend het goede voorbeeld gegeven: hoewel zij al bovengemiddeld presteren rond “women on top” gaan zij nog een stap verder. Logisch, want zij doen het al relatief goed, zien daardoor de voordelen en willen dus meer. En dus worden alleen vrouwen gevraagd te solliciteren en worden mannen voor sommige functies uitgesloten. Daar is niets mis mee, noch is het discriminerend. Immers voor het beter laten functioneren van het team is diversiteit van belang en er ontbreekt in die diversiteit een vrouw. Daar is niets verkeerds aan en dat heeft niets te maken met een “excuustruus”, het kan net zo goed andersom in het geval de top uit alleen maar vrouwen bestaat. Want laten we wel wezen: alleen maar vrouwen is ook geen diversiteit.

…. Ben overigens wel benieuwd wanneer KPN in haar reclames  de bedrijfsmokkel gaat introduceren (om het maar duidelijk te maken aan Willep de Vriep Vistransploft).

het ligt aan de mannen

Ben je eens een keer positief over de PvdA, stellen ze je toch weer teleur. Emancipatie in Nederland, het is in 2009 nog steeds ver te zoeken. Gisteravond was er dan ook een politiek café in Amsterdam over emancipatie. En dan specifiek, emancipatie van de man. Want ja, weliswaar staan steeds meer mannen hip te doen in de keuken, maar dat heeft nog niet geleid tot de gewenste steiging van vrouwen op de werkvloer of vrouwen in topposities. Nee, daar loopt Nederland heel ver achter bij andere Europese landen.

Helaas ging het debat echter voornamelijk over het gezin, althans, daar lag erg de nadruk op. De zorgtaken moeten verdeeld worden en darom wil GroenLinks een uitgebreider vaderverlof, meer mogelijkheden voor flexibel werken, etcetera. Helemaal mee eens ook, dat zal de lezer van deze blog niet verbazen. Maar ik had gehoopt dat er ook meer aandacht zou zijn voor de fundamentele vraag: waarom luk het niet in Nederland? Is het probleem niet ook dat wij zo met de paplepel krijgen ingegoten dat moeder voor de kinderen zorgt en papa voor het geld en dat dat doorwerkt op de werkvloer waar het voor vrouwen veel moeilijker is om ¨serieus¨ genomen te worden?  Wordt er in Nederland niet onderhuids te vaak gedacht, leuk zij heeft ook een baantje?

De benadering van emancipatie is nu vooral bezien vanuit het gezin (met kinderen ) en natuurlijk moet het óók daarover gaan, maar toch kijk ik uit naar een meer fundamentelere discussie over emancipatie los van gezin. Hoe kun je de positie van vrouwen op de werkvloer verbeteren, hoe kun je ervoor zorgen dat vrouwen aan de top komen en daar ook volwaardig kunnen functioneren? Bij het debat riep een van de bezoekers uit: ¨oh, het ligt weer aan de mannen!¨ Ik denk eerlijk gezegd dat we in Nederland dat toch echt met een JA moeten beantwoorden. Je kan nog zo lekker gaan Jamie Oliveren in het weekend, daarmee krijg je nog geen betere positie van de vrouw.

topweek

Zondag 8 maart is het internationale vrouwendag en dus is de komende week vrijwel elke avond een debat over emancipatie. Vorige week bij het eerste en laatste debat voor de kandidaten voor plek twee op de lijst ging het ook even over emancipatie. Ik heb in dit debat aangegeven dat ik het echt gênant vind om met 10 mannen en 1 vrouw voor plek 2 te gaan. Natuurlijk speelt het terugtrekken van Tineke Strik daarin mee, maar dan nog… In het debat werd natuurlijk naar voren gebracht dat er al een vrouw op 1 staat en daar ben ik dan ook blij mee, tenminste één vrouw aan de top. En ja, ik was en ben niet te beroerd om aan te geven dat een vrouw op 1 mij meer kans geeft om op twee te komen. Een mannelijke kandidaat voor plek twee die dat niet stiekem dacht liegt.

Het treurige feit blijft: geen keuze in vrouwelijke kandidaten voor plek 2 van de lijst en dat is wat mij betreft een puntje voor de evaluatie. GroenLinks heeft zat vrouwelijke kwaliteit in haar ledenbestand en voor een volgende keer wil ik die terug zien op de lijst. Ik wil graag keuze, keuze uit meerdere vrouwen. Het argument dat Judith Sargentini op die plek 1 staat omdat ze vrouw is, die werp ik verre van mij en zijn GroenLinks onwaardig.

Om de emancipatie van de vrouw verder te krijgen is er nog steeds actief beleid nodig. Ik ben zelf een vaste bezoeker van Women Inc en iedere keer weer doe ik daar leuke ideeën op en zie en spreek ik iedere keer veel vrouwen die verder willen met hun carrière maar op allerlei problemen stuiten om dat mogelijk te maken. Daarom is er dan ook een taak voor de overheid om simpelweg af te dwingen dat dat soort barrières worden weggenomen. Daarom heb ik óók weer bij het debat in Leiden gepleit voor een Europese aanpak. Ik vind dat je als Europa het goede voorbeeld moet geven en daarom zou Europa dan ook werk moeten maken van vrouwenparticipatie. Ik wil ervoor pleiten dat de EU in haar voorwaarden gaat opnemen dat zij zaken doet met partijen die bijdragen aan ¨women on top¨. Naar Spaans voorbeeld zie ik graag dat Europa alleen zaken doet met bedrijven die de 40% norm hanteren: tenminste dit percentage van de topbestuurders van een bedrijf bestaat uit mannen of vrouwen. Voldoe je daar niet aan als bedrijf? Dan ben je geen knip voor de neus waard en zoeken we wel even verder naar een aanbieder die daar wél aan voldoet.

Europa moet het goede voorbeeld geven binnen haar eigen organisatie om ook daarbuiten recht van spreken te hebben: daar hoort maatschappelijk ondernemen bij, daar hoort duurzame ontwikkeling bij en daar hoort ook emancipatie bij.

Voor GroenLinks geldt hetzelfde: als wij voor volgende lijsten aan de top keus hebben tussen een percentage van minder dan 40 procent voor mannen of vrouwen, dan kunnen we ons hoofdstukje emancipatie wel schrappen in het programma.

nu extra goedkoop: vrouwen!

Afgelopen donderdag was ik bij het debat tussen de lijsttrekkerskandidaten in Amsterdam waar het thema diversiteit op de agenda stond.  Uiteraard werd het onderwerp ¨women on top¨ aangesneden. Wat moeten we nu: quota of niet, subsidies of niet? Er werd wat heen-en-weer gepraat en één van de oplossingen die  werd aangedragen was: belastingvoordeel als je vrouwen aanneemt.

Denk er eens over na: belastingvoordeel als je vrouwen aanneemt. 

Ik vind dit tegenovergesteld staan aan een positief diversiteitsbeleid en ronduit denigrerend naar vrouwen op de werkvloer. Immers, als je belastingvoordeel gaat geven aan bedrijven om vrouwen aan te nemen geef je het signaal af dat mannen en vrouwen niet gelijk zijn en vrouwen aannemen kenelijk economische nadelen heeft. In de jaren vijftig is al in het Europees verdrag opgenomen dat mannen en vrouwen gelijk loon voor hetzelfde werk zouden moeten krijgen. Wanneer je nu belastingvoordeel gaat instellen, haal je deze basisregel onderuit. Immers: de vrouw krijgt weliswaar hetzelfde geld als de man (althans, dat mag je hopen), maar de werkgever kost het minder. Daarmee geef je dus aan dat mannen en vrouwen op de werkvloer kennelijk niet gelijk zijn.

Diversiteits- en emancipatiebeleid moet juist laten zien wat het belang is van vrouwen op de werkvloer en een land als Nederland zou zich moeten schamen over het beperkt aantal vrouwen aan de top van het bedrijfsleven en ambtelijk apparaat. Vrouwen zijn daar zwaar ondervertegenwoordigd. Het beleid zou juist erop gericht moeten zijn dat een juiste mix van mannen en vrouwen op de werkvloer juist positieve effecten heeft of zelfs economisch voordeel.

In ons verkiezingsprogramma is er maar bescheiden aandacht voor vrouwenemancipatie. Het woord emancipatie komt welgeteld maar één keer voor. Desalniettemin is GroenLinks dé partij voor emancipatie en diversiteit en dat zal, als ik inderdaad die nummer 2 word, mijn volle aandacht hebben. Arbeid en zorg zal beter te combineren moeten zijn voor vrouwen én mannen. Werk moet flexibeler ingedeeld worden en we moeten stimuleren dat meer vrouwen in de top komen. Er zal een goed gelijkekansenbeleid in Europa moeten komen die uitgaat van de kwaliteiten van vrouwen en migranten. Belastingvoordeel past absoluut niet in dat gelijkekansenbeleid, dat werpt Europa weer terug naar de jaren vijftig.

diversiteit

Vanavond is er in Amsterdam weer een lijsttrekkersdebat. Dit keer met het thema Emancipatie en Diversiteit. Nederland is nog steeds een land waar het qua emancipatie nog erg, erg langzaam gaat, zoals we achterlopen met de windmolens, zo lopen we ook achter met ons emancipatiebeleid en tolerantie voor diversiteit, we scoren slecht op de lijstjes. Dit jaar begon met de uitzendingen van Triana. de politieke talkshow van de NPS met ¨een flinke knipoog¨. Maar dat was nauwelijks een knipoog te noemen, het was gewoon schaamteloos. Uitzending 1: Joost Karhoff als presentator, Rick van der Ploeg, Hans Wiegel, Prem Radhakishun, Jort Kelder en nog een jongen met een reportage waar geen vrouw in te bekennen was. De vrouwen waren er sléchts om de drankjes in te schenken. Ik besloot er niet meer naar  te kijken. Inmiddels heb ik gezondigd vanwege de discussie die er was vanwege de column van Margriet van der Linden. Die column moest ik terugzien en was briljant. Overigens zat toen Wijnand Duyvendak aan tafel met cabaretier Jandino, Fred Teeven en – wederom – Jort Kelder. Ik raad die uitzending aan. Deze week weer was Margriet van der Linden op TV bij Pauw en Witteman. Aan het einde kreeg ze een  ¨goed gedaan meid¨ mee met de handdruk van Jeroen Pauw: alsof ze een klein kind was die zojuist met succes haar turnoefening had afgerond. En het is geen uitzondering.

In Nederland wordt nog steeds onterecht trots melding gemaakt van het aantal vrouwen in het kabinet, in Spanje bijvoorbeeld is dat niet echt een issue, daar zijn ze er gewoon. Daar is ook meer dan 50% van de management laag bij de overheid vrouw. Op de werkvloer ziet men vrouwen gewoon als gelijk, als professionals en hebben gelijke kansen. In Nederland is dit op te veel plekken vaak nog niet het geval, zeker niet bij de overheid.

In Europa valt nog steeds veel te doen: het is en blijft een mannenbolwerk. En dan heb ik het nu alleen over vrouwen. Ook andere groepen worden in verschillende landen gediscrimineerd of buitengesloten.  En natuurlijk heeft ieder land ook een keerzijde waar aandacht voor moet zijn. Waar Spanje een veel te hoog cijfer heeft voor vrouwenmishandeling met in veel gevallen de dood tot gevolg, staat dit tenminste wel ook hoog op de agenda van het kabinet en wordt er snel gehandeld als het gaat om wet en regelgeving om dit het hoofd te bieden. Emancipatie is in Nederland nog steeds een ondergeschoven kindje in handen van minister Plasterk.

Geert Mak heeft Europa uitvoerig beschreven en hier is een prachtige tv-serie over gemaakt. Eén van die afleveringen gaat over het Spaanse Ronda en omgeving, waar ik tot voor kort woonde. De aflevering laat de onzichtbare scheiding tussen Spanjaarden zien. Een scheiding die bestaat sinds de Spaanse Burgeroorlog en voortduurde tijdens het bewind onder Franco. Nog geen 30 jaar heeft Spanje een grondwet en een democratisch gekozen parlement. Vrienden van mij kunnen zich nog herinneren hoe zij ´s nachts door hun ouders de daken werden opgestuurd om stiekem brood te ruilen voor een kip. Nu zijn deze mensen rond de 40, hebben sommigen een baan, velen een eigen auto, een gezin, een lening bij de bank en vooral: vrijheid. De ontstane welvaart heeft velen ¨goed¨ gedaan. De tegenstellingen zijn bijna overwonnen, een ontwikkeling die in Oost-Europa nog in de kinderschoenen staat. Het is dan ook spijtig te zien dat nu, ten tijde van economische crisis, in Europa weer onvrede ontstaat en dit zou kunnen leiden tot een hardere houding naar bijvoorbeeld immigranten. Immers met druk op de arbeidsmarkt zullen waarschijnlijk weer wijzende vingers gaan naar ¨baantjesinpikkers¨. Het is daarom zaak om in Europa te blijven strijden voor gelijke rechten voor álle Europeanen.

Ik zou, als Europarlementariër, willen strijden voor een tolerant Europa voor iedereen. GroenLinks maakt zich al jaren sterk voor emancipatie en verdraagzaamheid, in Polen bijvoorbeeld voor homorechten. De samenleving is er bij gebaat om respectvol met elkaar om te gaan. Een sterke duurzame economie is een belangrijke factor om in die vrijheid te kunnen samenleven. Diversiteit in de meest brede zin des woords is iets om trots op te zijn.

Voor de emancipatie van minderheden staat wereldwijd nu opeens een voorbeeld, zijn naam hoeft niet genoemd te worden. Tegelijkertijd: iedereen spreekt er alle lof over, maar in de praktijk moeten we in Europa nog heel veel zien waar te maken. In het dagelijks leven lopen iedere dag weer allerlei mensen aan tegen de intolerantie van andere mensen.

Europa, vele landen van veel cultuur & vele culturen: al die Europeanen zullen gezamenlijk met recht op die eigen cultuur en culturen samen moeten leven. Een basis daarvoor is wel: gelijke rechten voor iedereen en tolerantie van anderen, de wil om eens buiten de eigen kaders te denken, en te zien wat we eigenlijk voor kansen missen. Europa is divers en die diversiteit moeten we koesteren: discriminatie mag dan ook geen plek krijgen in Europa.